Kunststof hoefbeslag: een kleurig alternatief door Vanda Oosterhuis

In het blad de VrijRuiter van april 2006 werkte Ellemieke mee aan dit artikel over kunststof hoefbeslag.

Het eerste kunststof beslag dat ongeveer 25 jaar geleden werd bedacht bestond nog uit een soort hoefijzer van plastic. Het was een hele kunst die netjes onder hoef te krijgen en ze bleven lang niet altijd goed zitten. Inmiddels is er een uitgebreide ontwikkeling geweest in dit soort beslag en is het beslaan met kunststof een stuk makkelijker geworden. Over het profiel van het beslag is flink nagedacht en je ziet en merkt dat het nu een heel prettige grip geeft voor het paard, vergelijkbaar met goede wandelschoenen voor ons. In dit artikel wordt uitgebreid ingegaan op het beslaan met de Easy Walkers©. Dit wil echter niet zeggen dat er geen ander goed kunststof beslag bestaat.

                                                 

Blootvoets lopen is natuurlijk het mooiste en beste voor een paard, maar helaas is dat niet altijd mogelijk. De hoeven van Fjörginn, de IJslander waar we de foto's mee hebben gemaakt, groeien nauwelijks en slijten tijdens het rijden snel af, ook op zachte grond. ik heb het een tijd met hoefschoenen geprobeerd, maar die vond ze erg zwaar en ze kon haar hoeven er niet goed mee afrollen waardoor ze er niet echt lekker mee liep. Ik had het gevoel dat ze opgelucht was toen ze weer "gewoon" beslagen werd. Haar hoeven scheuren echter snel bij droog weer en ijzers gaan daardoor vrij gauw los zitten. Bovendien heeft ze de neiging in draf haar rug vast te zetten en moet erg oppassen dat ze haar ijzers dan niet aftrapt.

Ik heb een uitstekende hoefsmid, die zeer zorgvuldig is en wel van een experiment houdt. Bij wijze van proef heeft hij Fjörginns hoeven ingesmeerd met 2 componentenlijm in de hoop dat dit ijzers zou kunnen vervangen. In een andere VrijRuiter wordt dit in het artikel over hoefbeslag genoemd als o.a. een hulpmiddel voor problemen met veulenvoetjes. De eerste keer bleef de lijm niet goed zitten en helaas liet het ook de tweede keer al na 2 weken los, ondanks het heel zorgvuldig volgens de aanwijzingen insmeren.
Op aanraden van mijn smid is Fjörginn toen toen met Natural Balance ijzers beslagen. Deze ijzers liggen wat verder terug onder de hoef, waardoor hij makkelijker afrolt en daardoor sneller wegkomt en Fjörginn dus niet zo snel haar ijzers kan aftrappen. Maar het zijn vrij zware ijzers en ze bevielen Fjörginn niet erg.
Toevallig kwam ik via een vriendin in contact met hoefsmid Ellemieke Fransen en zij stelde voor om Fjörginn met het Easy Walker© kunststof beslag te beslaan. Ellemieke bekapt en beslaat paarden volgens het principe van Natural Balance. Zij gebruikt ook de Natural Balance ijzers, maar erkent dat die nogal zwaar zijn, zeker voor kleine paarden. Zij is vooral erg enthousiast over de Easy Walkers© en heeft goede ervaringen met dit beslag, zowel bij haar eigen paarden als bij de paarden van haar klanten.

De Easy Walkers© zijn ontwikkeld in Oostenrijk door Michael Rohrmüller. Het Duitse tijdschrift Cavallo heeft in 2002 dit beslag door het TÜV instituut laten testen op duurzaamheid. De TüV is de Duitse TNO en staat bekend als één van de beste testinstituten ter wereld. De uitkomst van deze test is gepubliceerd in de Cavallo van juni 2002. De Easy Walkers© kwamen daarbij als duurzaamste beslag uit de bus.

Om te begrijpen hoe kunststof beslag de hoefgroei stimuleert moet je eerst weten hoe het hoefmechanisme werkt. Als de hoef op de grond komt zet hij uit, bij het optillen krimpt hij in. Dit uitzetten en inkrimpen wordt het hoefmechanisme genoemd en zorgt voor een goede doorbloeding van de hoef. Ook de straal veert mee en fungeert daardoor als pomp voor het bloed. Bovendien vangt hij met het boven de straal gelegen straalkussen schokken op en bevat sensoren die een soort tastfunctie hebben. Tot voor kort was niet echt bekend wat er precies gebeurt in een hoef als een paard hem neerzet en optilt. Meestal werd en wordt gedacht dat de hoef onderaan en aan de voorkant het meest uitzet. Het is echter gebleken uit onderzoek in Amerika van dr. Bouwker en dr. Page dat de hoef juist uitzet aan de achterkant, en dat hij het meeste uitzet bij de kroonrand. Dit betekent dat hoefbeslag het hoefmechanisme veel minder belemmert dan altijd werd gedacht.
Omdat de straal een duidelijke functie heeft voor het doorpompen van het bloed in en uit de hoef, is het belangrijk dat de straal contact maakt met de grond, ook als het paard beslagen is.

Kunststof beslag heeft een aantal duidelijke voordelen ten opzichte van ijzers. Het ondersteunt de straal, waardoor het pompmechanisme van de straal wordt bevorderd. Een ander groot voordeel is dat je het materiaal makkelijk kunt aanpassen aan de hoef. Je kunt er heel creatief mee omgaan, wat vooral bij probleemhoeven erg praktisch is. Het geringe gewicht is prettig voor paarden die daar gevoelig voor zijn, net zoals de vering in het materiaal. Paarden met bijvoorbeeld artrose lopen vaak makkelijker op kunststof beslag. Wat ik zelf een leuke bijkomstigheid vind is dat de Easy Walkers© vrolijke kleuren hebben, hoewel je daar helaas niet veel van ziet als je paard door de modder loopt. De slijtvastheid van het tegenwoordige kunststof beslag is vergelijkbaar met dat van ijzers, waardoor dit beslag net zo lang meegaat als "gewone"ijzers.
 

Fjörginn is nu voor de tweede keer met Easy Walkers© beslagen. Het eerste beslag heeft twee maanden gezeten en ondanks de scheurtjes die in haar hoeven waren gekomen door de langdurige droogte in mei, zat het beslag nog goed vast. Echter, ze moest opnieuw beslagen worden omdat haar hoeven waren gegroeid, iets wat nog nooit is gebeurd in zo'n korte tijd!. Fjörginn heeft twee jaar geleden een veulen gehad en ik heb in die tijd vrijwel niet gereden. Daarom is ze meer dan een jaar niet beslagen, maar groeien deden haar hoeven in die tijd nauwelijks. Ik heb haar ook al eens langere tijd biotine gegeven, maar helaas, de hoeven groeiden er niet beter van. Het was voor mij dan ook een grote verrassing dat haar hoeven nu wel waren gegroeid en dit heeft duidelijk te maken met het meedragen van de straal. Blijkbaar zijn de doorbloeding en de hoefgroei hierdoor toch mee gestimuleerd dan wanneer ze onbeslagen is. Fjörginn gleed met de ijzers gauw uit op asfalt en liep daar altijd wat gespannen op, maar met dit beslag ontdekte al gauw dat ze een goede grip heeft. Ze moest er in het begin wel erg aan wennen dat haar hoeven anders afrolden bij dit beslag. Inmiddels merk ik dat ze er echt lekker mee loopt, ze stapt ruimer en ze laat makkelijker haar rug los in draf.

Uit het feit dat ik goede ervaringen heb met de Easy Walkers© kan je niet afleiden dat dit beslag dus voor iedereen het best is. Ellemieke en ik hebben alle voor- en nadelen op een rijtje gezet, want ja, nadelen zijn er helaas ook. Toch is dit beslag voor veel paarden die, om wat voor reden dan ook, beslagen moeten worden een uitstekend alternatief voor gewone ijzers.

De voordelen op een rijtje:
Gering gewicht
Het materiaal is goed te bewerken en op maat te maken waardoor je gemakkelijk correcties uit kan voeren.
Het paard glijdt minder snel uit op nat gras en asfalt dan met ijzers. Er is ook een speciale uitvoering waar sneeuw niet blijft plakken.
Doordat de straal meedraagt worden de straal en ook de rest van de hoef gestimuleerd in zijn groei. Kunststof beslag is daarom ideaal voor paarden met slecht groeiende hoeven.
Omdat het materiaal schokabsorberend is, is dit beslag erg geschikt voor paarden met artrose, hoefkatrol en andere beenproblemen, of paarden met gevoelige zolen.
Paarden die slecht in balans lopen kun je er mee helpen beter in evenwicht te komen.

Maar er zijn ook nadelen:
Het is duurder dan ijzers
Er blijft makkelijker mest en modder in de hoeven klem zitten, hoeven krabben is vooral bij kleine hoeven meer werk.
Sommige paarden hebben tijd nodig om aan dit beslag te wennen en lopen eerst wat voorzichtig. Veel paarden lopen er overigens direct met veel plezier mee.
Voor paarden die juist gewicht aan hun benen nodig hebben om goed te lopen (tuigpaarden, laterale gangenpaarden) is kunststof beslag minder geschikt.
Het beslaan met kunststof vergt een andere aanpak dan beslaan met ijzers. Niet iedere hoefsmid kan dit of is bereid zich in dit beslag te verdiepen.
Je kunt ze gebruiken met kalkoenen, maar dit is niet ideaal.

Tekst en foto's Vanda Oosterhuis m.m.v. Ellemieke Fransen